ZIMAN Û ŞÊWAZA DÎWANA SEYID ELIYÊ FINDIKÎ
(PP 91 – 113)
Muhammed İkbal DENİZ
Öğr. Gör. Zanîngeha Bîngolê, Mamosteyê Beşa Ziman û Edebiyata Kurdî, mideniz@bingol.edu.tr
Published: 29/10/2020
DOI: http://doi.org/10.31972/jickpll19.07
Kurte
Ziman û şêwaz, xisûsen di berhemên edebî de çi di afirandina berheman de be çi di xemilandina vegotinê de be, pir bandoreke mezin li ser edebiyatê dikin. Helbestvan û nivîskar bi xêra ziman û şêwazê xwe didin nasîn û taybetmendiyên xwe kifşe dikin. Em li gorî ziman û şêwaza helbestvan, wî û berhema/ên wî ji hev cuda dikin û teknîka vegotina wî dinasin.
Helbestvanê Kurd, Seyid ʻEliyê Findikî jî ji ber ku Kurd bûye bi zimanê zikmakî dîwana xwe nivîsiye. Em dibînin ku di dîwanê de ẋeynî du menzûmên ʻErebî û menzûmeke Farisî, hemî menzûm bi Kurdî (Kurmancî) hatine nivîsîn. Di helbestên wî yên Kurdî de jî bandora zimanê ʻErebî, Farisî û Tirkî tê dîtin. Ji ber ku di dîwanê de mebest ji lîrîzmê zêdetir şîret û rexne ye; zimanê dîwanê jî sade û fehmbar e. Ev yek fehm kirinê hêsan dike û yekîtîyê bi xwendevana ve peyda dike.
Şîretên miellif ku gelek caran li nefsa xwe dike jî taybetiyeke pir girîng e. Helbesta xwe ya yekemîn, duyemîn, sêyemîn, çaremîn, pêncemîn, hevdehemîn û bîst û nehemîn de jî heman rewş tê dîtin. Ẋeynî vê yekê, îfadeyên henekî ku hin caran bi kar anîne jî balkêş in. Di dîwanê de baweriyên gel, gotinên pêşiyan û xasma jî biwêj pir in. Ji bilî vê di helbestan de bikaranîna hunerên beyanê(teşbîh, isti’are, te’rîz, mecaz û kinaye)henin. Şêwaza tehkiyeyê(çîrokî gotin) jî dide nîşan ku Seyid ʻEliyê Findikî ji edebiyata gelêrî jî haydar bûye.
Bêjeyên Sereke: Dîwan, Ziman, Şêwaz, Helbest, Seyid Eliyê Findikî
Çavkanî
Pirtûk:
Aydogan Mistefa, Rêbera Rastnivîsînê, weş.Rûpel, Çap.1., İstanbul 2012.
Erzen, M. Said: Dünden Bugüne Erzen Ailesi, weş. Kilim, İstanbul 2007.
Kocakaplan, İsa: Açıklamalı Edebi Sanatlar, weş. Türk Edebiyatı Vakfı, İstanbul 2014.
Saraç, Yekta: Klâsik Edebiyat Bilgisi Belâgat, weş. Gökkubbe, Çap.13., İstanbul 2015.
Seyid ‘Eliyê Findikî: Dîwan, weş. Nûbihar, İstanbul 2012.
Tahir-ül Mevlevî: Edebiyat Lügatı, Enderun Kitabevi, İstanbul 1994.
Turan, Abdulbaki: Melayê Cizîrî Divanı ve Şerhi, weş. Nûbahar, İstanbul 2010.
Ferheng:
Bingöl, Abdulkadir: Gotinên Pêşîyan û Biwêj, weş. Na, İzmir 2014.
Borak, Mustafa: Ferhenga Biwêjan, weş. Enstîtuya Kurdî, Çap.1., Stenbol 2005.
Farqîni, Zana: Ferhenga Kurdî-Tirkî, weş. Enstîtuya Kurdî ya Stenbolê, Stenbol 2007.
Karataş, Turan: Ansiklopedik Edebiyat Terimleri Sözlüğü, weş. Yedigece, İstanbul 2001.
Kürtçe-Türkçe Cep Sözlüğü, weş. Doz, Çap. 5., İstanbul 2012.
Sami, Şemseddin: Kamus-ı Türkî, (Osmanlıca Tıpkıbasım), weş. Çağrı, İstanbul 2006.
Gotar û Hevpeyvîn:
Açar Zafer-Ertekin M. Zahir: “Di Kurmancî de Cotpeyv û Cureyên Wan”, Bingöl Üniversitesi Yaşayan Diller Enstitüsü Dergisi, c.1, j.1, r. 82-92. Çile 2015.
Ertekin, M. Zahir: “Naveroka Helbestên Seyid ʻEliyê Findikî”,Uluslararası Bilim Düşünce ve Sanatta Cizre Sempozyumu, weş. Mardin Artuklu Üniversitesi, İstanbul 2012.
Gökçe, Cüneyt: “Seyyid Ali Findikî ve Divân’ı” İbrahim Hakkı ve Siirt Uleması Sempozyumu, weş. Beyan, İstanbul 2008.
Thanks for sharing. I read many of your blog posts, cool, your blog is very good. https://www.binance.com/zh-CN/register?ref=S5H7X3LP
I don’t think the title of your article matches the content lol. Just kidding, mainly because I had some doubts after reading the article.
더 트위티 하우스
여기서 내가 본 것은 황태후의 기운이 넘쳤다는 것입니다.
슬롯 무료 사이트
Hongzhi 황제는 등 뒤로 손을 대고 고개를 저었다. “정말 존경합니다.”
Rattling great info can be found on weblog.?
You are so interesting! I do not think I’ve read something like this before. So great to discover another person with unique thoughts on this topic. Really.. many thanks for starting this up. This web site is something that is needed on the web, someone with a bit of originality.
Right here is the right site for everyone who really wants to understand this topic. You know so much its almost hard to argue with you (not that I personally would want to…HaHa). You definitely put a brand new spin on a subject which has been written about for years. Wonderful stuff, just great.
Greetings! Very helpful advice in this particular article! It’s the little changes that make the most significant changes. Many thanks for sharing!
A fascinating discussion is worth comment. I believe that you need to publish more about this topic, it might not be a taboo matter but usually people don’t talk about such issues. To the next! Cheers.
Saved as a favorite, I really like your website!
It’s hard to find knowledgeable people in this particular topic, but you seem like you know what you’re talking about! Thanks
Way cool! Some extremely valid points! I appreciate you writing this write-up and also the rest of the website is also very good.
You ought to take part in a contest for one of the most useful sites on the web. I’m going to highly recommend this blog!
Spot on with this write-up, I actually believe that this web site needs far more attention. I’ll probably be returning to read more, thanks for the info!
Your style is so unique in comparison to other people I have read stuff from. Thanks for posting when you’ve got the opportunity, Guess I’ll just book mark this blog.
I don’t think the title of your article matches the content lol. Just kidding, mainly because I had some doubts after reading the article.
Oh my goodness! Impressive article dude! Thank you, However I am having difficulties with your RSS. I don’t understand the reason why I am unable to join it. Is there anybody else getting the same RSS issues? Anyone who knows the solution will you kindly respond? Thanx.
Hi, I do believe this is a great blog. I stumbledupon it 😉 I will revisit once again since i have book marked it. Money and freedom is the best way to change, may you be rich and continue to guide other people.
I would like to thank you for the efforts you’ve put in penning this site. I am hoping to see the same high-grade blog posts from you later on as well. In fact, your creative writing abilities has encouraged me to get my very own website now 😉
There’s definately a lot to know about this issue. I like all the points you have made.
I want to to thank you for this excellent read!! I absolutely loved every little bit of it. I have you book-marked to look at new things you post…
Pretty! This was an extremely wonderful post. Thank you for supplying this information.
This is the perfect blog for anyone who wants to find out about this topic. You realize a whole lot its almost hard to argue with you (not that I actually will need to…HaHa). You certainly put a fresh spin on a topic that’s been discussed for decades. Great stuff, just great.
High ratings allow networks to secure top dollar from advertisers who wish to woo the brand-loyal NASCAR fan.
As a part of this work, Standard & Poor’s Governance Services publishes a transparency index which calculates the average score for the largest public companies in various countries.
Hi there! This post could not be written much better! Looking at this article reminds me of my previous roommate! He continually kept preaching about this. I’ll send this post to him. Pretty sure he will have a very good read. Thanks for sharing!
You’ll Never Guess This Best Pornstars’s Benefits best pornstars
It’s an remarkable paragraph in favor of aall thhe internet users;
they will take advantage from it I am sure. https://Menbehealth.Wordpress.com/
Always so interesting to visit your site.What a great info, thank you for sharing. this will help me so much in my learning Schwimmbadbauer in meiner Nähe
Great post I would like to thank you for the efforts you have made in writing this interesting and knowledgeable article. Zwembad plaatsen prijs
it’s really cool blog. Linking is very useful thing.you have really helped Kostprijs zwembad
Very educating story, saved your site for hopes to read more! Schwimmbadbau in der Nähe
Excellent effort to make this blog more wonderful and attractive. Zwembadbouwer Limburg
Very useful post. This is my first time i visit here. I found so many interesting stuff in your blog especially its discussion. Really its great article. Keep it up. Zwembad bouwen tuin
I really enjoy simply reading all of your weblogs. Simply wanted to inform you that you have people like me who appreciate your work. Definitely a great post. Hats off to you! The information that you have provided is very helpful. Zwembad tuin
This is a great inspiring article.I am pretty much pleased with your good work.You put really very helpful information… Aanleg zwembad
I have express a few of the articles on your website now, and I really like your style of blogging. I added it to my favorite’s blog site list and will be checking back soon… PP pools
it’s really cool blog. Linking is very useful thing.you have really helped Monoblok zwembaden
Always so interesting to visit your site.What a great info, thank you for sharing. this will help me so much in my learning Monoblock zwembad prijs
There’s no doubt i would fully rate it after i read what is the idea about this article. You did a nice job.. Polypropyleen zwembaden
Great post I would like to thank you for the efforts you have made in writing this interesting and knowledgeable article. Polypropyleen zwembaden
it’s really cool blog. Linking is very useful thing.you have really helped Zwembadbouw Limburg
I was just browsing through the internet looking for some information and came across your blog. I am impressed by the information that you have on this blog. It shows how well you understand this subject. Bookmarked this page, will come back for more. Zwembadbouw Limburg
Excellent Blog! I would like to thank for the efforts you have made in writing this post. I am hoping the same best work from you in the future as well. I wanted to thank you for this websites! Thanks for sharing. Great websites! Zwembad aanleggen tuin
Gangaur Realtech is a professionally managed organisation specializing in real estate services where integrated services are provided by professionals to its clients seeking increased value by owning, occupying or investing in real estate. Zwembad plaatsen tuin
Nice blog and absolutely outstanding. You can do something much better but i still say this perfect.Keep trying for the best. PP pool
i am for the first time here. I found this board and I in finding It truly helpful & it helped me out a lot. I hope to present something back and help others such as you helped me. Monoblok zwembad
I can see that you are an expert at your field! I am launching a website soon, and your information will be very useful for me.. Thanks for all your help and wishing you all the success in your business. Wat kost een monoblock zwembad
Wonderful blog post. This is absolute magic from you! I have never seen a more wonderful post than this one. You’ve really made my day today with this. I hope you keep this up! Polypropyleen zwembad op maat
The article posted was very informative and useful. You people are doing a great job. Keep going. Polypropyleen zwembad op maat
It’s late finding this act. At least, it’s a thing to be familiar with that there are such events exist. I agree with your Blog and I will be back to inspect it more in the future so please keep up your act. Zwembadbouwer Limburg
Hello! I just wish to give an enormous thumbs up for the nice info you’ve got right here on this post. I will probably be coming back to your weblog for more soon! Zwembadbouwer Limburg
All the contents you mentioned in post is too good and can be very useful. I will keep it in mind, thanks for sharing the information keep updating, looking forward for more posts.Thanks Bouwkundig zwembad
i am for the first time here. I found this board and I in finding It truly helpful & it helped me out a lot. I hope to present something back and help others such as you helped me. Prijs zwembad aanleg
Gangaur Realtech is a professionally managed organisation specializing in real estate services where integrated services are provided by professionals to its clients seeking increased value by owning, occupying or investing in real estate. Polypropyleen zwembaden
The article posted was very informative and useful. You people are doing a great job. Keep going. Inbouwzwembaden
Nice blog and absolutely outstanding. You can do something much better but i still say this perfect.Keep trying for the best. Inbouwzwembaden
i am for the first time here. I found this board and I in finding It truly helpful & it helped me out a lot. I hope to present something back and help others such as you helped me. Zwembad kostprijs
Has anyone tried the mobile version of Escape Road X?
I have read your article, it is excellent.
nap xu
Gần đây tôi đã dành thời gian tìm hiểu 58win và cảm thấy rất hài lòng với những trải nghiệm mà nó mang lại.
Nếu bạn muốn tìm một địa chỉ đáng tin cậy, hãy ghé thăm 58win. Tôi đã có những hồi hộp thú vị khi trải nghiệm!
Mình vừa khám phá 8xbet và thấy giao diện rất thân thiện, dễ dàng sử dụng cho người mới. Ai cũng có thể tham gia trải nghiệm.
Tôi vừa mới đăng ký tài khoản tại king88 và cảm thấy rất vui, hy vọng có những trải nghiệm tuyệt vời sắp tới!
Tôi khá ấn tượng với mức độ bảo mật của vn88. Chơi tại đây tôi cảm thấy yên tâm hơn. Nếu bạn có thắc mắc gì, hãy tìm hiểu tại vn88.
Tôi mới phát hiện ra trang web hello88 và thật sự thấy rất thú vị. Nó cung cấp nhiều thông tin hữu ích mà bạn không thể bỏ qua.
Tôi đã tìm thấy một cộng đồng tuyệt vời tại 23win. Những người chơi thân thiện và những hoạt động thú vị khiến tôi cảm thấy rất vui mỗi khi tham gia.
Mới tham gia vào 789f và tôi đã nhận thấy sự khác biệt rõ rệt so với các nền tảng khác. Rất đáng để trải nghiệm!
Chủ đề về dabet luôn hấp dẫn tôi. Những thông tin và chiến lược trên trang này thật sự rất bổ ích. Nếu bạn cũng quan tâm, hãy ghé thăm dabet để biết thêm chi tiết nhé.
Gần đây tôi đã sử dụng dịch vụ từ 888b và thấy chất lượng phục vụ rất tốt. Ai chưa thử thì nên xem qua nhé!
Mình đã trải nghiệm tại Sbobet và cảm thấy rất thú vị. Giao diện dễ sử dụng và rất nhiều sự kiện để đặt cược.
Mình đang tìm hiểu thêm về xn88 và thấy nhiều người khen tặng. Hy vọng sẽ có trải nghiệm tốt trong tương lai!
Một người bạn đã giới thiệu cho tôi về abc8 và tôi rất hào hứng khám phá thêm.
Thật sự mà nói, win55 là nơi mình thường xuyên tham gia cá cược. Dịch vụ và trải nghiệm đều rất tốt. Các bạn hãy thử xem tại win55 nhé!
Cwin là một lựa chọn thú vị cho những ai đam mê khám phá. Nếu muốn biết thêm chi tiết, hãy nhanh chóng vào cwin để tìm hiểu!
Mình đã trải nghiệm dịch vụ của uu88 và cảm thấy rất hài lòng. Chất lượng thực sự tốt!
Một trong những điều mà tôi thích ở Lu88 là giao diện thân thiện và dễ sử dụng. Hãy truy cập Lu88 để xem nó hấp dẫn như thế nào nhé!
Luôn theo dõi Luck8 để cập nhật các chương trình khuyến mãi mới. Cảm giác chơi game thật tuyệt vời!
Tôi rất bất ngờ với nội dung trên 88clb. Những đánh giá và phân tích rất sắc bén và hữu ích.
Nếu bạn đang tìm kiếm một nền tảng giải trí tuyệt vời, đừng bỏ qua xo88. Mình đã có nhiều giờ vui vẻ ở đây.
Sunwin có rất nhiều trò chơi thú vị và giao diện thân thiện với người dùng. Nếu bạn muốn trải nghiệm, đừng quên truy cập sunwin để khám phá nhé!
Cảm nhận của mình sau khi trải nghiệm red88 là rất tốt. Dịch vụ hỗ trợ khách hàng rất nhanh chóng và nhiệt tình.
Nếu bạn đang tìm kiếm một nơi giải trí trực tuyến, hãy thử luck88. Mình đã trải nghiệm và rất hài lòng.
Chắc chắn rằng alo88 sẽ không khiến bạn thất vọng! Tôi đã thử và thấy rất hài lòng với dịch vụ của họ.
Gần đây tôi đã tham gia vào jun88 và thấy nhiều khuyến mãi hấp dẫn. Thực sự rất đáng thử!
Chắc chắn rằng f8bet là lựa chọn hàng đầu cho những ai yêu thích trò chơi cá cược trực tuyến. Tôi đã có những trải nghiệm tuyệt vời!
Mình đã tham gia vào 77win và cảm thấy dịch vụ ở đây rất tuyệt vời, không thể không giới thiệu cho mọi người!
Mới chơi thử trên F8BET và thấy giao diện cực kỳ thân thiện, dễ sử dụng lắm nhé!
Thật sự ấn tượng với các trò chơi mà F8BET cung cấp. Mỗi lần chơi là một trải nghiệm mới, không bao giờ nhàm chán.
Nếu bạn đang tìm một nền tảng giải trí an toàn, hãy ghé thăm new88 để trải nghiệm nhé!
Tôi thấy new88 có nhiều trò chơi hấp dẫn, rất phù hợp với sở thích của nhiều người.
Mình thấy F8BET là một lựa chọn lý tưởng cho những ai muốn giải trí và có cơ hội kiếm tiền. Điều này thực sự thú vị. Hãy tìm hiểu thêm tại F8BET.
Gần đây tôi thường xuyên tham gia trò chơi tại uk88. Đội ngũ hỗ trợ rất nhiệt tình và nhanh chóng.
Hệ thống hỗ trợ của u888 rất nhiệt tình. Mọi thắc mắc của tôi đều được giải đáp nhanh chóng và hiệu quả.
Tôi đã tham gia vào cm88 và các trải nghiệm rất tuyệt vời! Nếu bạn chưa thử, hãy truy cập cm88 để không bỏ lỡ nhé.
Mình rất ấn tượng với tính năng của cm88. Nó thực sự giúp cho công việc của mình trở nên dễ dàng hơn rất nhiều.
Mình thấy open88 rất hữu ích và đáng để tìm hiểu. Nếu bạn muốn có thêm thông tin, hãy truy cập vào open88 để có cái nhìn rõ hơn.
Gần đây tôi mới khám phá Fly88, và nó đã trở thành một phần không thể thiếu trong lịch trình của tôi.
Các bạn có biết Fly88 không? Mình thấy nó cực hay, nên muốn chia sẻ để mọi người cùng biết. Hãy xem thêm tại Fly88 nhé!
Cá nhân tôi thấy UU88 là một sự lựa chọn tuyệt vời cho những ai yêu thích cá cược online.
Open88 thật sự là một công cụ hữu ích cho công việc hàng ngày. Nó giúp tôi theo dõi tiến độ dự án rất tốt. Nếu bạn muốn biết thêm, hãy xem tại Open88 nhé!
Tôi đã tìm thấy một nguồn tư liệu tuyệt vời từ UU88. Các bạn đừng bỏ lỡ nếu muốn tìm hiểu thêm nhé!
Tôi đã tham gia nhiều trang game, nhưng UU88 là một trong những nơi tôi ưng ý nhất với dịch vụ và tốc độ nạp rút nhanh chóng.
Thật sự rất hài lòng với trải nghiệm tại sc88. Các trò chơi không chỉ đa dạng mà còn chất lượng, rất đáng để tham gia.
Cảm ơn bài viết đã giới thiệu về cm88. Tôi đã tìm thấy rất nhiều thông tin bổ ích từ đây.
References:
Roulette wheel layout mariamgqll825189.wssblogs.com
References:
Hollywood casino toledo ohio platform.joinus4health.eu
References:
Nooksack casino saadyduv772000.actoblog.com
References:
Richmond casino https://gamingwiki.space
References:
Holland casino zandvoort https://merritt-fink-5.technetbloggers.de/ubersicht-der-einzahlungsmoglichkeiten
References:
Pa casino https://robertyust434046.articlesblogger.com
Mình đã nghe nhiều người nói về say88 và quyết định thử. Kết quả thật bất ngờ, dịch vụ rất tốt! Các bạn có thể tìm hiểu thêm thông tin tại say88 để biết thêm chi tiết.
References:
California indian casinos https://eggswiki.site/wiki/Lex_Casino_2026_Der_objektive_Faktencheck_fr_Spieler
References:
Casino bet amur.1gb.ua
References:
Play slots https://chesswiki.site/
References:
Vee quiva casino az skitterphoto.com
References:
T slot aluminum https://hedgedoc.info.uqam.ca/s/71K5fyONY
Hai tuần qua tôi chơi tại https://go88trust.tv và cảm thấy rất vui, có nhiều trò chơi phong phú để thử sức!
References:
Royal river casino http://www.24propertyinspain.com
References:
Sky vegas mensvault.men
Tôi vừa khám phá ra một trang web rất thú vị về casino trực tuyến là https://789clubtop.nl, nơi có nhiều trò chơi hấp dẫn và giao diện dễ sử dụng.
References:
Aspers casino northampton https://neoclassical.space/wiki/HitnSpin_Alternative_Die_5_besten_Alternativen_hier_Mai_2026_hnliche_Casinos_hier