بەراوردی چەند ئامرازیك لە نێوان زمانی كوردی و فارسیدا

(PP 147 – 165)

پ.ی.د. مزگین عەبدورەحمان ئەحمەد          

كۆلێژی زمان-  بەشی زمانی كوردی/ زانكۆی سەلاحەددین- ھەولێر

mizgin.abdurahman@su.edu.krd                 

بڵاوكردنه‌وه‌ : 29/10/2020

DOI: https://doi.org/10.31972/jickpll19.10

پوختە:

ئەم توێژینەوەیە بە ناونیشانی ((بەراوردی چەند ئامرازێك لە نێوان زمانی كوردی و فارسیدا)) ھەوڵدەدات جیاوازی و لێكچونەكانی چەند ئامرازێك لە نێوان ھەردوو زماندا دەستنیشان بكات، ھەروەھا چۆنییەتی بە كارھاتنی ھەریەكەیان لە كۆنتكست و لە رووی رستە سازی و بە دوای یەكدی ھاتنی كەرەستەكانی رستە و گۆڕینی واتایی و پراگماتیكی ئامرازەكان لە ھەر یەك لەم زمانانەدا پێشان دەدات. جگە لەمەش لە رووی ئیمۆلۆژییەوە روونی دەكاتەوە كە فۆرمی سەرەتایی ھەر ئامرازێك چۆن بووە و دواتر چی بەسەر ھاتووە.

ئەم توێژینەوەیە لە دوو بەش پێكدێت و ھەر بەشێك چەند تەوەرێك لە خۆ دەگرێت، بەم شێوەی خوارەوە:

بەشی یەكەم: تایبەت دەبێت بە پێناسەی ئامرازەكان و جۆر و ئەركی ئامرازەكان، ھەروەھا رۆلی سینتاكسی ئامرازەكان دەخاتە بەرباس.

بەشی دووەم/ دوای دەستنیشان كردنی چەند ئامرازێك لە زمانی كوردیدا، بەرامبەریان لە فارسیدا دیار دەكرێت و جیاوازی ھەریەكەیان لە رووی مێژوویی و چۆنییەتی دەركەوتنی لە رستەدا و گۆڕینی واتا لە ھەردوو زماندا دەخرێتە بەر باس.

توێژینەوەكە بە چەند ئەنجامێك و دیاركردنی سەرچاوەكان كۆتایی دێت.

وشە سەرەكییەكان: ئامرازەكان، ئامرازی پەیوەست، ئامرازی لێكدەر، پێشبەند، پاشبەند، زمانی كوردی، زمانی فارسی

تەواوی توێژینەوەکە بخوێنەوە

سەرچاوەكان:

1. تۆفیق وەھبی، دەستووری زمانی كوردی، بغداد، 1929.
2. رفیق محمد محێدین شوانی، ئامرازی بەستنەوە لە زمانی كوردیدا، نامەی دوكتۆرای چاپكراو، سلێمانی،چاپی سەردەم،2001.
3. ـــــــــــــــــــــــــــــــــــــ، وشەسازی زمانی كوردی، چاپی دووەم، كركوك، 2014.
4. صادق بھاءالدین ئامێدی، رێزمانا كوردی یا ھەڤبەركری، بغداد، 1987.
5. عەلی تەرەماخی، دەستووری زمانی عەرەبی بە كوردی، ئامادەكردنی د.مارف خەزنەدار، بغداد1971.
6. فاضل عمر، وەغەرەك ل ناڤ پێربەستێن زمانێ كوردی-كرمانجی، دھۆك2010.
7. Fêrgîn Malîk Aykoç, Kurdîzan(ruberkirina zaravên Kurdî), weşana Înstîtûta Kurdî, Berlîn,1996.
8. قەناتی كوردۆ، زمانێ كوردی: رێزمان، فرانكفۆرت- كۆمكار 1981.
9. كوردستان موكریانی، زمانی كوردی مۆڕفۆڵۆژیا، ھەولێر، 2017.
10. مزگین عبدالرحمان، دۆخی ئێرگەتیڤ لە زمانی كوردیدا- كرمانجی سەروو، نامەی ماستەر، زانكۆی سەڵاحەددین، ھەولێر، 2006.
11. محمد تاھرگوھەرزی، رێزمانا كوردی- زارێ كرمانجی، ژ بەلآڤوكێت گۆڤارا مەتین، 1999.
12. یوسف شریف سعید، زمانەوانی، 2013.

سەرچاوەی فارسی:

13. پەرویز ناتل خانلری، دستور تاریخی زبان فارسی، بە كوشش عفت مستشارنیا، انتشارات توس، چاپ پنجم،1382.
14. خسرو فرشید رود، گفتارھائی دربارە دستور زبان فارسی، چاپ سوم، انتشارات امیر كبیر، 1380
15. حسن انوری، حسن احمد گیوی، دستور زبان فارسی، چاپ دوم، تھران، 1376.
16. حسن رضایی باغ بیدی، راھنمایزبان پارتی (پھلوی اشكانی)، چاپ دوم، انتشارات ققنوس، 1388
17. ژاك دومورگان، مطالعات زبانشناختی گویشھا در زبان كردی، ترجمە بھزاد ھاشمی، آكو عباسی، نشر بیریار، 1396.
18. سید حسن آصف آگاە، پھلوانی نامگ(آموزش خط و زبان پھلوی(اشكانی، ساسانی)، نشر مجمع الذخائر الاسلامیة، 1388
19. عبدالرحیم ھومایونفرخ كاشانی، دستور جامع زبان فارسی، بە كوشش ركن الدین ھومایونفرخ، چاپ دوم، تھران 1364.
20. محسن ابولقاسمی، راھنمای زبانھای باستانی ایران(جلد اول) تھران، سمت، 1385.
21. یوسیف م. ارانسكی، زبانھای ایرانی، ترجمە علی اشرف صادقی، چاپ دوم، انتشارات سخن، 1386.
22. مھدی مشكوة الدینی، دستور زبان فارسی، واژگان و پیوندھای ساختی، سمت، 1384.

سەرچاوەی عەرەبی:

23. رمزی منیر البعلبكی، معجم المصطلحات اللغة النضری، بیروت 1982.
24. مسعود سعید یاسین، اللغة الكردیة و قواعدھا، دھوك 2006.

سەچاوەی ئینگلیزی:

25. David Crystal, Dictionary of linguistics & phonetics, fifth edition, Blackwell publishing, 2003.
26. L. Trask, Dictionary of grammatical terms in linguistics, Rout Ledge/publisher, 1993.
27. Longman, Jack C. Richards, Richards Schmidt, Dictionary of language teaching & applied linguistics, third edition,2002.

سایت و ماڵپەڕەكان:

28. https://grammar.yourdictionary.com/parts-of-speech/conjunctions
29. https://dictionary.abadis.ir/fatofa/
30. http://vfs.dansk.nu/per/6_0.asp
31. answer.com/preposition
32. https://grammar.yourdictionary.com/parts-of-speech/conjunctions
33. http://partofspeech.org/conjunction/
34. https://fa.wikipedia.org/wiki/

https://virastari.persianblog.ir/rl