رەنگدانەوەى چەند بنەمایەکی رۆمانسیزم لە شیعرەكانى ( هێمن)ى موكریانى و (نادر پور)دا

(PP 166 – 182) 

پ.ی. د . جیهاد شکری رشید                                                                  م . ی . ئەڤین ئاسۆس حەمە

                                       AVIN ASOS HAMA                                                                               JIHAD SHUKRI RASHID 

 زانکۆی سەلاحەدین/ کۆلیژی زمان                                           زانکۆی راپەرین/ کۆلیژی پەروەردەی بنەڕەت

jihad.rashid@su.edu.krd                                                                      avin.asos@uor.edu.krd

بڵاوكردنه‌وه‌ : 29/10/2020

DOI: https://doi.org/10.31972/jickpll19.11

 پوختە:

رێبازى رۆمانسیزم ئەو بزووتنەوە ئەدەبى و هونەرییەیە، كە لە كۆتایی سەدەى هەژدەو سەرەتاكانى سەدەى نۆزدە لە ئەوروپا سەریهەڵدا، رۆمانسیزم ئایدۆلۆژیایەكى نوێ بووە بۆ نەوەیەكى نوێ،كە تێیدا رەهەندەكانى شیعر فۆڕمى نوێ وپەیامى نوێى لەخۆگرتبوو،  بەجۆرێك سیماى سەردەمەكەى و شوناسى نەتەوەیى رەنگى دابۆوە . كاریگەرى ئەم رێبازە سنوورى وڵاتانى بڕى و لە ئەدەبیاتى كوردى و فارسیٍشیدا رەنگى دایەوە. نووسەران بەپێى خاسیەت و تایبەتمەندى ئەدەبەكەى خۆیان پەیڕەوییان لێكردووە و  شاكارى ئەدەبى بەرزییان خولقاندووە.. (هێمنى موكریانى و نادر پور) یەكێكن لە دیارترین ئەو شاعیرانەى قۆناغەكەى خۆیان، كە سیماكانى شیعرى رۆمانسیزمى لە دەقەكانیاندا بەدى دەكرێت و بە بیر و هەستى قوڵیان دەق گەلێكیان نووسیوە، كە بناغەى شیعرى رۆمانسیزمى كوردى و فارسییان دامەزراند. لەم توێژینەوەیەدا بە پێى(رێبازى وەسفى شیكارى) تیشك دەخەینە سەر بنەماكانى شیعرى رۆمانسیزمى لە شیعرەكانى هەریەكێكیاندا و بەراوردى شیعرەكانیان دەخەینە روو، تا لە سۆنگەى دەقەكانیانەوە خاڵی لە یەكچوون و جیاوازییان دەربخەین.

وشە سەرەكییەكان :  هێمن ، نادر پور ، رۆمانسیزم

تەواوی توێژینەوەکە بخوێنەوە

سەرچاوەکان

کتێب// کوردی :

١-ئەڤین ئاسۆس حەمە، دڵدار لەکایەی رێبازە ئەدەبییەکان، کۆنفراسی دڵدار، زانکۆی کۆیە، کۆیە، ٢٠١٨.

٢-ئیدریس عەبدوڵا، قۆناغی پێش شیعری رۆمانسیزمی کوردی، چاپخانەی رۆشنبیری، هەولێر، ٢٠٠٦.

٣-حوسێن غازی کاکە مین، نوێکردنەوەی شیعری کوردی ساڵی ١٩٣٢-١٩٤٢ لە کوردستانی عێراقدا، چ١، چاپخانەی رۆژهەڵات، هەولێر. ٢٠٠٨.

٤- خوڕشید رشید احمد، رێبازی رۆمانتیکی لە ئەدەبی کوردی دا ، مطبعە جاحظ، بەغدا، ١٩٨٩.

٥-رزگار عمر فەتاح، رۆمانسیزم لە شیعری هێمن و محەمەد نوری دا، چ١، چاپخانەی موکریان، هەولێر،٢٠١٣.

٦- عبدالقادر حمە امین محمد، ئەدەب و رێبازەکانی ئەروپی – کوردی، زانکۆی سلێمانی، سلێمانی، ٢٠١١.

٧- عوسمان دەشتی، هێمن دەربارەی ناوەرۆکی سیاسی و کۆمەڵایەتی شیعرەکانی ، چاپخانەی ئۆفیسی تیشک، هەولێر،٢٠٠٣.

٨-کەمال مەمەند میراودەلی، فەلسەفەی جوانی وهونەر، زانکۆی سلێمانی، سلێمانی ، ١٩٧٩.

٩- فەرهاد پیڕباڵ، رێبازە ئەدەبییەکان، چاپخانەی ئەندێشە، سلێمانی، ٢٠٠٩.

١٠- مارف خەزنەدار، مێژووی ئەدەبی کوردی، ب٦، چ١، دەزگای ئاراس، هەولێر،٢٠٠٦.

١٠-هیمداد حسێن، رێبازە ئەدەبییەکان، چ١، زانکۆی سەلاحەدین، هەولێر،٢٠٠٧.

١١- هێمن ، دیوانی شیعری، هەولێر، ٢٠٠٣.

١٢- یادگار رەسول باڵەکی، سیماکانی تازەکردنەوەی شیعری کوردی،چاپخانەی سیرێز،دهۆک، ٢٠٠٥.

عەرەبی //

١٣- محمد غنیمی هلال، الرومانتیکیە، مطبعە النهضە میسر، القاهرە،…؟ .

١٤- نبیل راغب، المذاهب الادبیە، قاهرە، ١٩٧٧.

فارسی //

١٥- رضا سید حسینی، مکتب های ادبی، تهران، ١٣٨٩.

١٦- شفیعی کدکنی، ادوار شعر فارسی، تهران، ١٣٨٠.

١٧- نادر نادر پور، مجموعە اشعار، ج٢،انتشارات نگاە، تهران،١٣٨٢.

١٨-  یحی ارین پور، از صبا تا نیما، چ ٧، تهران، ١٣٧٩.

 گۆڤار // فارسی:

١٩- حسین شکی، تغزل و عاشقانە سدای در آثار نادر نادر پور، مانگنامە حافظ، شمارە ٣٣، ١٣٨٥ .

٢٠- ممد خاکپور،رمانتیسم، مضامین آن در شعر معاصر ایران، فصلنامە علمی و پژوهشی کاوش نامە، شمارە ٢١، ١٣٨٩.

٢١- عبدالعلی آل بویەی لنگرودی، فریاب مدبری، بررسی تطبیقی رمانتیسم در اشعار نادر نادرپور و ابوالقاسم شابی، فصلنامەی لسان مبین(پژوهشی ادب عربی)سال دوم، دورەی جدید، شمارە سوم، ١٣٩٠.