بازتاب فرهنگ عامه ومسایل اجتماعی در تصویرهای شعری «به ره و موکریان»هه ژارموکریانی

(PP 417 – 430)

دکتر فرهاد کاکه­رش

استادیارگروه زبان وادبیات فارسی ،دانشگاه آزاد اسلامی ،واحد مهاباد،ایران 09144420410

farhad_kakarash@yahoo.com

بڵاوكردنه‌وه‌ : 29/10/2020 

DOI: https://doi.org/10.31972/jickpll19.24

چکیده

عبدالرحمان شرفکندی متخلص ومعروف به هه ژار موکریانی،اسطوره فرهنگ وزبان وادب کرد،شخصیتی چندبعدی است وآثارمتفاوت وارجمنددارد. اشعار وی جایگاه مهمی درادب معاصرکرد داراست واز شاخص ترین اشعار وی به لحاظ فرم و محتوا، مجموعه شعر «به ره و موکریان»است.نگارنده در مقال کوتاه به روش تحلیلی-توصیفی، درمعرفی این مجموعه، گونه هایی از فرهنگ عامه ومسایل اجتماعی رادرتصویرها ی  هه ژار نمایان می سازد.«به ره و موکریان»فرهنگ نامه ای است  که شاعردر یک سفرنامه ی خیالی علاوه بر مقدمه  ی برائت استهلال و خاتمه یا مال ئاوایی وخداحافظی ، در ۶۰نقطه ومکان متفاوت منطقه ی موکریان  با خطرات وخاطرات سخن می گویدوصحنه های نوستالوژیک رابازآفرینی می کند.این اشعارمشحون از پیام های اجتماعی ،سیاسی ،ادبی  وفرهنگی  به ویژه فرهنگ عامه است.هه ژار با آنکه در هر بند و موضوع به مناسبت مکانها و اتفاقات ، اهداف خاصی را دنبال می کند، از ارایه ی صریع و پنهان مطلب به خوبی هم برمی آید .همین مجموعه شعر او نشان از آن دارد که دراین سفرنامه ی خیالی ذوق وقریحه اش توأم بااندیشه های بلند، خلاقیت های ویژه آفریده و شاعری چون وی چشم ویژه ونگاه تازه ای به جهان داشته است. هه ژار، زیبایی طبیعت موکریان را درزیباترین لحظه های  نوستالوژیک به تصویرمی کشدو عاطفه و اندیشه ی مخاطب را برای بازخوانی و بازآموزی آنها تحریک و تشویق می کند.

کلید واژه ها: هه ژار، به ره و موکریان،زبان کردی،فرهنگ عامه

تەواوی توێژینەوەکە بخوێنەوە

منابع:

قرآن مجید.

انزابی‌نژاد، رضا، (1354)، بحثی در ادبیات عامیانه، تحلیلی گذرا در طوطی نامه‌ها، فصلنامه‌ی دانشکده‌ ادبیات و علوم انسانی تبریز، شماره 115.

 بیهقی، حسینعلی، (1365، چ 2)، پژوهش و بررسی فرهنگ عامّه ایران، مشهد: آستان قدس رضوی.

پارسا، سید‌احمد (1389).تاثیرپذیری شاعران کرد ایران و عراق از حافظ شیرازی،تهران:فرهنگستان هنر

پیربال، فرهاد (1386) (1386)،مقاله«چرانثربه کردی نوشته نشده است؟»ترجمه محسن امینی،فصل نامه شعرگوهران(ویژه نامه شعرکردی)،شماره15،صص192-189

شرفکندی ، عبدالرحمان « هه ژار » ( 1368 )، هه نبانه بورینه ( فرهنگ کــردی – فارسی ) ، انتشارات شروش – تهران …………………………………………………………..(1392)،بوکردستان،سنندج:عزتی

………………………………………………………….(1997).چیشتی مجیور،استکهلم

شمیسا، سیروس، (1377، چ1)، فرهنگ اشارات، تهران: میترا، ج 1و2

ـــــــــــــ، (1371، چ2)،‌ فرهنگ تلمیحات، تهران: میترا.

صفا،ذبیح الله(1373). تارخ ادبیات ایران.ج 1،تهران:فردوسی

کاکه رش، فرهاد(1378).«تأثير قرآن بر شعر شاعران بزرگ كلاسيك ادب كرد با مطابقت ادب فارسى»(پایان نامه کارشناسی ارشد):سنندج

معین، محمّد، (1375، چ4)، فرهنگ فارسی، تهران: امیرکبیر.

میرصادقی، جمال، (1360)، قصّه، داستان کوتاه، رمان، تهران: آگاه

هدایت، صادق،(1385، چ 6 ) ،فرهنگ عامیانه مردم ایران، به کوشش جهانگیرهدایت، تهران: چشمه.

همایی، جلال الدین، (1377)، فنون بلاغت و صناغات ادبی، تهران: هما.

یا حقی، محمد جعفر، (1388)، فرهنگ اساطیر و داستان­واره­ها، تهران: فرهنگ معاصر